مهدی بهبودی/جهان زیرین

مهدی بهبودی/جهان زیرین

مهدی بهبودی در جهان زیرین تجربه‌ای صوتی خلق می‌کند که در آن صدا نه تنها به ‌عنوان یک عنصر شنیداری، بلکه به‌ مثابه ساختاری فضایی و مفهومی عمل می‌کند. این اثر، که در امتداد پروژه‌های پیشین او قرار می‌گیرد، بر رابطه‌ی میان صوت، زمان، و ریاضیات تأکید دارد. بهبودی در این اثر از ترکیب صداهای ضبط‌شده و الگوریتم‌های ریاضی برای ایجاد یک ساختار صوتی استفاده کرده است که در طول ۸۶ شبانه‌روز به نقطه‌ی آغازین خود بازمی‌گردد. این چرخه‌ی صوتی، که بر اساس روابط عددی و اعداد اول طراحی شده، نوعی تکرار و بازگشت را در دل خود دارد که مخاطب را به تأمل در مفهوم زمان و تغییرات صوتی دعوت می‌کند.

جهان زیرین را می‌توان به‌ منزله‌ی تجربه‌ای صوتی-ریاضی به شمار آورد که در آن صدا از کالبد یک ماده‌ی شنیداری فرا می‌رود و بدل به پدیده‌ای محاسباتی و ساختاری می‌شود. هنرمند با استفاده از کُدهای صوتی و ترکیب فرکانس‌های مختلف، فضایی را خلق می‌کند که در آن مخاطب نه تنها شنونده، بلکه بخشی از فرآیند صوتی است. این اثر همچنین بر مفهوم شِنَوِش تأکید دارد - واژه‌ای که هنرمند از آن برای توصیف تجربه‌ی شنیداری‌ای استفاده می‌کند که فراتر از شنیدنِ صرف است و به نوعی درک فضایی و ذهنی از صوت منجر می‌شود. در اینجا، صدا نه تنها شنیده می‌شود، بلکه به‌عنوان یک عنصر بصری و مفهومی در ذهن مخاطب شکل می‌گیرد.

این اثر صوتی، برخلاف ساختارهای سنتی روایت و پایان‌بندی، به شکلی مدور و ذکرگونه شکل گرفته است؛ چرخه‌ای از آواهای بنیادی زبان فارسی که در یک ترتیب عددی و حساب‌شده کمپوز شده‌اند. حضور صدای شقایق باقری، خواننده‌ای که نقش مهمی در موسیقی معاصر ایران ایفا کرده، در این ترکیب صوتی وجهی انسانی و ملموس به ساختار انتزاعی اثر می‌بخشد. اجرای آواهای واکدار فارسی در یک اکتاو کامل، که به‌صورت سیستماتیک حرکت کرده و دوباره به نقطه‌ی آغازین بازمی‌گردد، نه ‌تنها یک تجربه‌ی شنیداری تکرارشونده، بلکه نوعی تامل در ماهیت زمان، زبان و چرخه‌ی بازگشت را رقم می‌زند. فرآیند پخش و بازتولید این صداها در طول ۸۶ شبانه‌روز، به شکلی که هرگز همزمان تکرار نمی‌شوند، بر این ایده تأکید دارد که صدا نه صرفاً یک لحظه‌ی ضبط‌شده، بلکه امری زنده و پویش‌گرایانه است که در تعامل با فضای شنیداری شکل می‌گیرد.

جهان زیرین در بستر رویکردها وگرایش‌های معاصر هنر صوتی، صدا را به چیزی ورای مفهومی شنیداری ارتقا می‌دهد، و آن را به ‌منزله‌ی یک ماده‌ا‌ی فیزیکی و ریاضیاتی پیش می‌نهد. این اثر، با بهره‌گیری از اصول صداشناسی، ریاضیات، و فلسفه‌ی صوت، تجربه‌ای را رقم می‌زند که مخاطب را از شنیدن منفعلانه به مواجهه‌ای عمیق‌تر با جنبه‌های پنهان صدا و زمان سوق می‌دهد. بهبودی در این اثر نشان می‌دهد که چگونه صدا می‌تواند به ‌عنوان یک ساختار مستقل عمل کند، جایی که روابط عددی و الگوریتم‌های صوتی، تجربه‌ای را خلق می‌کنند که نه فقط شنیداری، بلکه مفهومی و فلسفی است. این اثر، با تأکید بر ماهیت صوت به‌عنوان پدیده‌ای نامرئی اما فراگیر، به صورت بستنِ تجربه‌ای می‌انجامد که مخاطب را به کشف جنبه‌های نهفته‌ی صدا و زمان فرا می‌خواند. این مفهوم در بازی زبانی که هنرمند در انتخاب عنوان اثر به انگلیسی، Underwor(l)d پیش می‌گیرد هم برجسته می‌شود؛ جایی که با افزدون یک حرف عنوان اثر هم‌زمان به جهانِ زیرین و عالم پنهان در پسِ پشتِ کلمات اشاره می‌کند.